Bitcoin Küresel Para Birimi Olmaya Hazır mı?

Son zamanlarda kripto paralar, ekonomi gündeminde önemli bir yer tutmaya başladı. Özellikle, ilk çıktığı günden bu güne değerini muazzam ölçüde arttıran Bitcoin ile birlikte insanlar, kripto sanal paralara oldukça fazla ilgi gösterdiler. Bitcoin al-sat işlemleri ile getiri elde etme güdüsü yaygınlaştı. Bitcoin ve ardından çıkan pek çok kripto sanal paranın piyasaları, gün geçtikçe daha fazla işlem hacmi kazandı.

Gelecekte, Bitcoin ve diğer kripto sanal paraların alacağı pozisyon ise son günlerin önemli tartışma konularından biri haline geldi. Kripto para piyasalarında her geçen gün bir yenilik ortaya çıkmaktadır. Kripto para piyasaları dinamik bir özellik göstermektedir. Bu yazımızda, Bitcoin’in kısaca tanımı yapılacak ve özelliklerinden bahsedilecektir. Ardından, gelecekte bir ödeme aracı olarak konumunun ne olacağı izah edilmeye çalışılacaktır.

1. Bitcoin Nedir?

İnternet üzerinden işlem gören sanal para fikri; ilk olarak, Nobel ödüllü ünlü iktisatçı Milton Friedman tarafından 1999 yılında verilen bir röportajda dile getirilmiştir. O dönemlerde internet yeni yeni yaygınlaşmaktaydı. Bunun ardından, 2008 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nde başlayarak tüm dünyayı etkisi altına alan küresel ekonomik bunalımdan sonra dünyada Amerikan Dolarına olan güven sarsıldı. Bu durum, insanların daha güvenli ve krizlerden etkilenmeyecek para arayışlarına girmesine yol açtı.

2008 yılında kimliği hala net olarak tespit edilememiş Japon bir yazılımcı olan, Satoshi Nakamoto, bir makale yayınladı. Yayınlanan bu makale, “Bitcoin: Eşten Eşe Elektronik Nakit Ödeme Sistemi” olarak adlandırıldı. Bu makalenin yayınlanmasının ardından 2009 yılında Bitcoin işlemlerinin yapıldığı platform, Nakamoto tarafından kuruldu. İlk Bitcoin bloku Nakamoto tarafından 2009 yılında işlendi. Yine 2009’da ilk Bitcoin blok transferi Satoshi Nakamoto ile bir yazılımcı olan Hal Finney arasında gerçekleşti.

2. Bitcoin ile Birlikte Gelen Yenilikler

Nakamoto’nun makalesinde de belirtildiği gibi Bitcoin, eşten eşe kriptolu bir ödeme sistemidir. Bitcoin, blockchain (blok zincir) adı verilen yapılar ile işlem kaydını saklar. Blockchain’de bulunan işlem kayıtları tamamıyla şifrelenmiştir. Her blockchain kendine has 16 haneli bir şifreye sahiptir. Her bir Bitcoin’in nerelerde işlem gördüğü ve sahibinin şu anda kim olduğu gibi bilgilerin her biri ayrı ayrı bu blockchainlerde saklanır. Bu şifrelerin herhangi birini çözmek için çok ciddi donanımlar gerekmektedir. Dolayısıyla, Bitcoin’in sahip olduğu şifreleme yönteminin aşılması mümkün değildir.

Ayrıca Bitcoin, ülkeler tarafından piyasaya arzı gerçekleştirilen fiziki paralar gibi herhangi bir otoritenin kontrolü altında değildir. Bitcoin’in bu özelliği ile ödeme araçlarının merkezsizleştirilmesi (decentralization) kavramı ortaya çıkmıştır. Hemen hemen bütün kripto paralar merkezi olmayan bir özelliğe sahiptir. Bu durum, kripto para fiyatlarının tümüyle piyasa koşulları tarafından belirlenmesini sağlar. Yani, Bitcoin ve diğer kripto paraların fiyatları, piyasalarda oluşan arz ve talep neticesinde belirlenir. Bitcoin’in sanal piyasalarda, altın gibi işlem gördüğü söylenebilir. Bunun en önemli sebebi; üzerinde herhangi bir kişi veya kurumun söz sahibi olamamasıdır. Buna yol açan şey ise geliştiricisi olan Nakamoto’nun kimliğinin hala bilinmiyor oluşudur. Yani, Bitcoin ile ilişkilendirilebilecek herhangi bir kişi veya kurum bulunmamaktadır.

Bitcoin üretimi, Bitcoin madenciliği (Bitcoin mining) adı verilen özel bir yöntem ile yapılmaktadır. Bitcoin madenciliğinin yapılabilmesi için çok güçlü bilgisayar donanımlarına ve internet altyapısına sahip olunması gerekir. Bitcoin platformunun kurucusu olan Nakamoto, piyasada işlem görecek tüm Bitcoinlerin sayısını 21 milyon olarak belirlemiştir. Yani, piyasada bulunan Bitcoin adedi 21 milyon olduktan sonra yeni Bitcoin üretimi mümkün olmayacaktır. Nisan 2018 verilerine göre 21 milyon Bitcoin’in hâlihazırda 17 milyonu üretilmiş durumda.

3. Gelecekte Bitcoin Kullanımı

Bitcoin, ekonomi piyasalarına getirdiği devrim niteliğinde yeniliklerle büyük yankı uyandırdı. İşlem görmeye başlamasının üzerinden geçen 9 yıl gibi kısa bir sürede değeri gün geçtikçe daha fazla arttı. Piyasanın yapısı nedeniyle volatilitesi (oynaklığı) çok yüksek olsa da Bitcoin’in ilk gününden bu güne değerini binlerce kat arttırdığı söylenebilir.

Bitcoin’in bu denli yüksek ilgi görmesinin en önemli sebebi, merkezi olmayan bir sanal para olmasıdır. Herhangi bir hükümet veya kuruluşun kontrolü altında olmayan Bitcoin, ekonomik kriz gibi olgulardan etkilenme ihtimali düşük olan bir ödeme aracıdır. Siyasi süreçlerden etkilenmeyen ve kullanımı için sadece internet erişimi olan bir cihaz gerektiren bu teknoloji ile dünyanın her yerinden işlem yapılması mümkün hale gelmiştir.

Mobil teknolojiler gün geçtikçe hayatımızın her alanında daha fazla yer kaplamaya başladı. Gündelik hayatta yaptığımız pek çok işlemi artık mobil platformlar üzerinden kolaylıkla yapabiliyoruz. İnternete erişim imkânlarının da gelişmesiyle birlikte dünyanın herhangi bir noktasından başka bir noktasıyla iletişim kurmak artık çok kolay. Birbirini hiç tanımayan ve dünyanın iki ayrı ucunda bulunan iki insan internet teknolojilerini kullanarak kolaylıkla iletişime geçebilmekte, hatta ticari ilişki kurabilmektedir.

Hayatımızı bu denli kolaylaştıran mobil teknolojiler artık vazgeçilmez bir ihtiyacımız. Bu nedenle de geleceği oldukça parlak. Kripto sanal paralar ve özellikle de Bitcoin tamamıyla sanal olması ve sanal piyasalar üzerinden işlem görmesi ile kullanıcılarına bu teknolojilerin nimetlerini sunmaktadır. Çünkü Bitcoin ile işlem yapmanın önünde herhangi bir engel bulunmamaktadır. Kur farkları, aracı maliyetleri gibi pek çok maliyet unsuru, Bitcoin aracılığıyla minimuma inmektedir. Bu nitelikleri sayesinde Bitcoin aracılığıyla ticaret yapmak, kolay olmasının yanı sıra evrensel bir nitelik de taşımaktadır. Aslında Bitcoin’i dünyanın her yerinde geçerliliği olan evrensel bir para birimi olarak tanımlamamız da mümkündür.

Ancak, bu denli yoğun ilgiyle karşılaşmasına rağmen Bitcoin teknolojisi henüz oldukça yeni sayılır. Bu nedenle pek çok eksikliği de bünyesinde barındırmaktadır. Her geçen gün daha çok geliştirilen Bitcoin, gün geçtikçe kusurlarını daha da azaltacağa benziyor.

Güncel durumda, Bitcoin’in kısa vadede tüm dünya çapında bir ödeme aracı olarak kabul edilmesi çok mümkün görülmüyor. Bunun piyasa koşullarıyla alakası olduğu kadar dünyanın siyasi koşullarıyla da ilgisi bulunmaktadır. Pek çok ülkede Bitcoin, kamu otoriteleri tarafından hala tartışılan bir konudur. Varlığı ve özellikleriyle ekonomiye entegrasyonunun ne ölçüde olacağı birçok ülkenin içinden çıkamadığı bir konu olarak önlerinde durmaktadır.

Yine de, ekonomiye getirmiş olduğu devrim niteliğinde yenilikleri ve sağladığı kolaylıkları sayesinde uzun vadede Bitcoin’in geleceğinin parlak olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır.

4. Bitcoin Kullanmanın Sakıncaları ve Çözüm Önerileri

Bitcoin ile işlem yapılırken dikkat edilmesi gereken en önemli şey; transfer sırasında paranın doğru kişiye gönderildiğinden emin olmaktır. Çünkü Bitcoin transferi gerçekleştirildikten sonra bu işlemden dönme şansı yoktur. Bitcoin transfer işlemleri, Bitcoin cüzdanı üzerinden yapılmaktadır. Her Bitcoin sahibinin kendine has bir cüzdanı bulunmaktadır. Para transferi yaparken kişilerin cüzdan kodları kullanılmaktadır. Bu cüzdan uygulamaları üzerinden paranın iletileceği kişinin cüzdanının kod numarası girildikten sonra iletme komutunun verilmesi transfer için yeterlidir. Bu yüzden, transfer işlemi esnasında paranın iletileceği kişinin cüzdan kodunun doğru yazılmasına dikkat edilmelidir.

Bir diğer konu ise, hepimizin başına gelebilme ihtimali olan siber saldırı ile hırsızlık ihtimalidir. Bitcoin platformu üzerinden siber hırsızlık yapma ihtimali imkânsıza yakındır. Ancak, Bitcoin yatırımcıları üzerine yapılan siber saldırıların olduğu da bir gerçektir.

Bitcoin’e yapılan siber saldırılar doğrudan Bitcoin platformu üzerinden olmaz. Bitcoin işlemlerini gerçekleştirmek için bir borsa üzerinden işlem yapmanız gerekmektedir. Siber saldırılar da genellikle bu borsa sitelerine yapılmaktadır. Siber korsanlar, bu sitelerde bulunabilecek olan herhangi bir güvenlik açığını bulmaya çalışırlar. Bu açığı bulduklarında ise o borsaya kayıtlı kullanıcıların hesaplarında bulunan sanal paraları kendi hesaplarına geçirerek hırsızlık yaparlar. Bunu önlemenin en iyi yolu, güvenilir borsa siteleri üzerinden işlem yapmaktır. Büyük ve kurumsal borsa şirketleri, güvenli site yapılarıyla siber korsanlara açık vermeme noktasında daha ciddi çalışırlar. Ayrıca büyük borsa şirketleri, hırsızlık gibi durumlarda kullanıcıların mağdur edilmemesi için ek güvenceler de sunmaktadır.

Takipte Kal !